ธรรมเนียมสินสอดไทย เข้าใจก่อนคุยกันสองบ้าน
สินสอดในธรรมเนียมไทยคือทรัพย์ที่ฝ่ายชายมอบให้พ่อแม่ฝ่ายหญิงเพื่อแสดงความพร้อมและขอบคุณที่เลี้ยงดูลูกสาวมา ไม่มีกฎหมายกำหนดจำนวนขั้นต่ำ ตัวเลขที่เห็นกันจึงเป็นค่านิยมล้วนๆ ที่นิยมใช้กันคือเทียบจากรายได้ฝ่ายชายราวหนึ่งปี แล้วปรับขึ้นลงตามปัจจัยทางสังคม เช่น การศึกษา ฐานะครอบครัวของทั้งสองฝ่าย และธรรมเนียมของแต่ละภูมิภาค ภาคกลางและกรุงเทพฯ ตัวเลขมักสูงกว่า ขณะที่หลายพื้นที่ในภาคเหนือและอีสานนิยมตัวเลขที่ย่อมเยากว่า สิ่งสำคัญกว่าตัวเลขคือการเปิดใจคุยกันระหว่างสองครอบครัวตั้งแต่เนิ่นๆ หลายบ้านตกลง "สินสอดพอเป็นพิธี" หรือไม่รับสินสอดเลยก็มีให้เห็นมากขึ้นเรื่อยๆ
สินสอดได้คืนไหม แล้วใครเก็บ
ธรรมเนียมที่พบบ่อยที่สุดคือพ่อแม่ฝ่ายหญิงมอบสินสอดคืนให้คู่บ่าวสาวหลังพิธี เพื่อเป็นทุนตั้งต้นของครอบครัวใหม่ บางบ้านคืนทั้งหมด บางบ้านเก็บไว้ส่วนหนึ่ง และบางบ้านถือเป็นสิทธิ์ของพ่อแม่เต็มจำนวน ทุกแบบมีให้เห็นจริง เพราะฉะนั้นเวลาตั้งงบควรมองสินสอดเป็น "เงินหมุน" ที่อาจได้กลับมา ไม่ใช่รายจ่ายจมแบบค่าจัดเลี้ยง และควรตกลงเรื่องนี้ให้ชัดก่อนวันหมั้น จะได้ไม่เป็นประเด็นในวันงาน
งบแต่งงานเฉลี่ยตามขนาดงาน
งานเลี้ยงเย็นแบบโต๊ะจีนในกรุงเทพฯ ระดับมาตรฐาน ค่าใช้จ่ายรวมสถานที่มักตกหัวละราวหนึ่งพันถึงหนึ่งพันห้าร้อยบาท แขก 100 คนงบรวมทั้งงานมักอยู่ราวสามแสน แขก 200 คนราวสี่แสนถึงห้าแสน และแขก 300 คนขึ้นไปมักแตะหกแสนถึงเจ็ดแสน ตัวแปรที่ขยับงบแรงที่สุดคือรูปแบบเลี้ยง (ค็อกเทลถูกกว่าโต๊ะจีนราว 40–50%) กับระดับสถานที่ งานต่างจังหวัดโดยรวมถูกกว่ากรุงเทพฯ ราว 15–30% ส่วนของที่คนมักลืมตั้งงบคือค่าเผื่อฉุกเฉิน แนะนำบวกไว้ราว 10% เสมอ เพราะหน้างานมีรายจ่ายจุกจิกเพิ่มแทบทุกงาน
เงินซอง: ตัวช่วยคืนทุนที่ประเมินได้
เงินซองหรือเงินช่วยงานเป็นธรรมเนียมที่ช่วยแบ่งเบาค่าใช้จ่ายเจ้าภาพได้จริง ค่าเฉลี่ยที่พบบ่อยคือ เพื่อนร่วมงานหรือคนรู้จักราว 500 บาท เพื่อนสนิท 1,000 บาทขึ้นไป ญาติสนิทมักใส่หลักพันถึงหลายพัน และผู้ใหญ่หรือเจ้านายมักใส่หนากว่ากลุ่มอื่น งานขนาดกลางทั่วไปมักได้เงินซองรวมราว 30–60% ของงบจัดงาน เครื่องคำนวณโหมด "เงินซองคืน" ให้คุณแบ่งแขกเป็นกลุ่มและปรับค่าเฉลี่ยเองได้ เพื่อดูยอดจ่ายจริงสุทธิ แบบสมจริงทั้งกรณีซองน้อย ปกติ และซองหนัก จะได้วางแผนเงินสดล่วงหน้าได้แม่นขึ้น ข้อควรจำคือเงินซองเป็นรายได้ที่ไม่ควรพึ่งพาเต็มจำนวน ควรมีเงินสดพอจ่ายทั้งงานโดยไม่พึ่งซองก่อนเสมอ
ขันหมากเช้า: ค่าใช้จ่ายที่มักลืมตั้งงบ
พิธีเช้าแบบไทยมีรายจ่ายปลีกย่อยมากกว่าที่คิด นอกจากชุดขันหมากเอกและขันหมากโทที่มักจ้างร้านดอกไม้จัดเป็นชุดแล้ว ยังมีพานสินสอด พานแหวน ต้นกล้วยต้นอ้อยสำหรับขบวนแห่ ซองสำหรับเด็กถือขันหมาก ซองประตูเงินประตูทองที่ขบวนเจ้าบ่าวต้องผ่านหลายด่าน ค่าปัจจัยถวายพระสำหรับพิธีสงฆ์ รวมถึงอาหารว่างเลี้ยงแขกผู้ใหญ่หลังพิธี ตัวเลขตั้งต้นของหมวดพิธีเช้าในเครื่องคำนวณนี้รวมราว 25,000 บาท สำหรับงานมาตรฐาน แต่ถ้าจัดเต็มขบวนแห่พร้อมกลองยาว งบอาจขยับขึ้นอีกหลักหมื่น เคล็ดลับที่ช่วยได้จริงคือให้ญาติพี่น้องช่วยถือพานแทนการจ้าง และซองประตูใบละหลักร้อยก็ถือว่าเหมาะสมตามธรรมเนียมแล้ว
ลดงบยังไงให้งานยังดูดี
งบบานปลายเป็นปัญหาอันดับหนึ่งของคู่แต่งงาน วิธีลดที่ได้ผลจริงเรียงตามผลกระทบ: หนึ่ง ลดจำนวนแขก เพราะค่าเลี้ยงคิดต่อหัว แขกลดลงร้อยคนประหยัดได้เป็นแสนในงานโต๊ะจีน สอง เปลี่ยนช่วงเวลา งานเลี้ยงเที่ยงถูกกว่างานเย็นเกือบครึ่งและได้บรรยากาศอบอุ่นไม่แพ้กัน สาม เลือกวันธรรมดาหรือนอกฤดูแต่งงาน สถานที่หลายแห่งลดราคาให้ 10–20% สี่ ตัดของที่แขกจำไม่ได้ เช่น ของชำร่วยราคาแพงหรือดอกไม้สดทั้งฮอลล์ แล้วคงของที่แขกจำได้จริงไว้ นั่นคืออาหารอร่อยกับรูปถ่ายสวย ห้า ใช้ชุดเช่าแทนการตัดใหม่ทั้งเจ้าบ่าวเจ้าสาว ประหยัดได้หลายหมื่นโดยไม่มีใครดูออก ส่วนสิ่งเดียวที่ไม่แนะนำให้ตัดคือช่างภาพ เพราะเมื่องานจบ รูปคือสิ่งเดียวที่เหลืออยู่